Nederland en Turkije

Article by Tom Bijvoet

In mei was ik in Istanbul, waar een internationale conferentie plaatsvond. Wij hadden naast de drukke bezigheden in het conferentiecentrum best enige tijd om de stad te verkennen en ik was diep onder de indruk. De historie van Istanbul, het vroeger Constantinopel en nog vroegere Byzantium is natuurlijk zo rijk als die van de meeste steden in het Middellandse Zee­gebied. Er is enorm veel ouds en moois bewaard gebleven en de stad is een zeer interessante en ook levendige mengeling van oost en west.

Op een door de conferentie georganiseerde excursie bezocht ik diverse moskeeën, oude orthodoxe kerken, musea en de wereldberoemde bazaars. In die bazaars werd ik diverse malen in het Nederlands aangesproken. Er wonen natuurlijk veel Turken in Nederland en sommigen van hen keren ook weer terug naar het land van herkomst, waar ze hun kennis van de Nederlandse taal en cultuur bot kunnen vieren op Nederlandse toeristen. Hoe ze wisten dat ik Nederlands was? Tja…

Ik bezocht de bazaar met mede-conferentiegangers uit Canada en was de enige Nederlander in de groep. Blijkbaar leek onze groep Canadezen nogal Nederlands. Bij enkele handelaars had ik een geanimeerd gesprek: over waar ze in Nederland hadden gewoond, waar ik vandaan kwam en de voetbalwedstrijden tussen Ajax en Fenerbahce. Maar een van de verkopers had iets anders op zijn lever. Hij zei: “jullie kijken wel veel, maar kopen niets”. “Pardon?” Antwoordde ik met twee plastic zakken Turks Fruit die ik elders voor het thuisfront had aangeschaft in mijn handen. “Nederlanders,” zei hij, “die komen hier wel om te kijken, maar geven niets uit, vinden alles te duur.”

“Onze groep komt uit Canada,” zei ik. “Ik ben de enige in de groep van Nederlandse afkomst.” Hij bood meteen zijn excuses aan. “Canada is een geweldig land!” Zei hij. “Sorry!”.

Waarom ik u dit vertel? Omdat ik het opmerkelijk vond.

Opmerkelijk en intrigerend was ook een zwarte stip op mijn kaart, pal in het centrum van Istanbul. Er stond ‘Dutch Chapel’ bij. Dat interesseerde me. Ik had de vrijdag na de conferentie aan de reis vastgeplakt en slenterde door de bruisende steegjes en straatjes van Istanbul. Ik ging op zoek naar de Dutch Chapel. Ik had het adres, maar de GPS op mijn telefoon kon het niet vinden. Ik cirkelde een beetje rond waar het zou moeten zijn, dacht steeds dat ik in de goede straat was, maar om de een of andere reden was de kapel onbereikbaar. Het leek wel alsof er geen weg naar toe leidde.

Plotseling zag ik het rijkswapen van Nederland op een emaillen bord aan de muur hangen met daaronder de woorden ‘Consulaat-Generaal der Nederlanden’. Het consulaat ligt verborgen achter een hoge muur en de toegangspoort was dicht. Onder het bordje ‘consulaire zaken’ hing een bordje met ‘Union Church of Istanbul’. Nu had ik op Internet al gelezen dat de Dutch Chapel in gebruik is door de Union Church of Istanbul, dus ik was aan het juiste adres. De kapel bevindt zich op het terrein van het consulaat. Alleen kon ik er niet in. Ik belde aan bij de kerk. Geen antwoord. Ik belde aan bij het consulaat. Ook geen antwoord. Ik belde vanaf mijn mobiele telefoon de kerk: een antwoordservice vertelde mij dat de kerk wegens het jaarlijks bijbelkamp van de gemeente dicht was tot na het weekend. Jammer! Ik had graag deze historisch ruimte (in 1711 voor en door de Nederlandse gemeenschap in Istanbul gebouwd) van binnen willen bekijken. Ik stuurde op aanraden van de antwoordservice nog een email naar de pastor. Maar daar heb ik nooit een reactie op gekregen.

Ik bewonderde nog even de schilderingen aan de buitenmuur van het complex waarop de viering van 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije (in 2012) wordt gememoreerd. Daarna maakte ik me op voor de vlucht terug naar Canada, de volgende ochtend vroeg.

Op die vlucht maakte ik ook nog wat moois mee. Terwijl ik op het kaartje op de display in de rugleuning van de stoel voor me zat de kijken, dat de voortgang van de vlucht weergaf, zag ik plots dat onze vluchtroute van Istanbul naar Toronto dwars over Nederland ging. Ik zat aan het raam en tegen het moment dat we volgens het kaartje de Nederlandse grens bereikten keek ik naar buiten. Een dicht wolkenpak onder ons.

Jammer!

Maar een paar minuten later brak het wolkendek open. We vlogen net boven Flevoland, volgens de kaart, en ik zag groen land en akkers en plots water. We vlogen een stukje over water en toen zag ik onmiskenbaar de Afsluitdijk. Dat was even een raar idee. Daar onder reden voormalige landgenoten, vrienden, kennissen en ik vloog er zomaar overheen. Ik zag heel duidelijk de contouren van Texel en toen was het plots weer weg. Heel kort, al was het op grote hoogte was ik toch weer even in Nederland geweest. Hoe raar het ook mag klinken: het IJsselmeer, de Afsluitdijk en Texel zagen er prachtig uit. Als vanouds. Ik moest even slikken.

 

Related links

Short URL: http://www.mokeham.com/dekrant/?p=20115

Posted by on Sep 24 2015. Filed under Geschiedenis, Immigratie, Reizen. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

1 Comment for “Nederland en Turkije”

  1. Annemieke

    Hoi Tom,
    De laatste alinea van jouw stukje triggerde een jeugdherinnering. Op mijn 17de vloog ik naar Californie in Augustus en retour eind Maart. Ik zou een jaar in California blijven maar ik barstte van de heimwee dus kwam ik eerder terug. Ik vergeet nooit meer mijn ontroering toen ik de kustlijn van Nederland weer zag. Jij en ik zijn vast niet de enigen!
    Hartelijke groeten, Annemieke

Leave a Reply